آخرین اخبار:
کد خبر : ۱۹۶۲۵۷
۰۶:۵۹

۱۳۸۷/۱۲/۱۳

معصومه اكبري رضايي (مادر شهيدان مجيد و عبدالحسين قنبري)




همه پسرانم

پانزده سالش بود كه عقدش كردند براي يحيي. دخترخاله ي يحيي، خانه ي آ نها مستأجر بود. تو رفت وآمدها معصومه را ديده بودند و خوششان آمده بود. يحيي بيست و چهار سالش بود.
چون بچه كه بود پايش سوخته بود؛ سربازي هم نرفته بود. آن روزها دخترهاي خانواده هاي مذهبي را نمي فرستادند مدرسه. معصومه را فرستاده بودند مكتب. اما يحيي تا كلاس ششم خوانده بود.
اين خردادماه كه عروسي گرفتند، خردادماه سال بعد اولين پسرشان به دنياآمد؛ سال 1341.
يحيي دوست داشت اسم پسرشان را بگذارند سعيد. معصومه مي گفت: « بچه ام اسمش را با خودش آورده »
فرداي عاشورا به دنيا آمده بود. بردندش مسجد محل تا امام جماعت تو گوشش اذان بگويد. امام جماعت اذان و اقامه را كه تو گوشش گفت، اسمش را هم گذاشت عبدالحسين. تو شناسنامه همين را گذاشتند، اما گاهي سعيد همصدايش مي زدند.
مادر نگاه بچه هاي ديگر كه مي كرد، مي ديد بچه اش با بقيه فرق دارد؛ خيلي آرام و صبور است.
معصومه، بچه را مي اندازد روي پايش و تكان تكان مي دهد. همان طور هم بافتني مي بافد. نمي تواند يك جا بيكار بنشيند. چند ماهي است كه پدرش فوت شده. دلش براي مادرش مي سوزد و از اين كه نمي تواند كمكي به او بكند، ناراحت است. مادرش مانده با نه تا بچه ي قد و نيم قد؛ با شيريني پختن خرجشان را در مي آورد.
با فاصله ي چند سال بتول و مرضيه و مجيد هم به دنيا مي آيند. سعيد، شش سالش است كه برادردار مي شود. مجيدمي شود ته تغاري خانه.
چه معصومه، چه يحيي، تو خانواده اي مذهبي بار آمده بودند؛ بچه بزرگ كردنشان هم بايد با بقيه فرق مي كرد. هر كه مي ديد مي گفت: «بچه ها خوب بار آمده اند »
يحيي تو مغازه ي الكتريكي كار مي كرد؛ مي رفت براي سيم كشي، برق كاري. پسرها هم كه كمي بزرگتر شدند، مي رفتند كمك پدرشان. سعيد سوم دبيرستان و مجيد اول راهنمايي بود كه انقلاب شد. يحيي و معصومه مي دانستند سعيد يك كارهايي دارد مي كند، اما خيلي خبر نداشتند. يك بار سعيد آمد و جريان را به پدرش گفت.
با پسرعمه ناصر م يرويم جلسات سخنراني. تو خودمان هم جلسه مي گذاريم؛ اعلاميه مي گيريم، مي بريم و پخش مي كنيم. آقاي يزدان پناه هم هست؛ مي گويد چه كار كنيم، چه كار نكنيم.
سرش را پايين انداخته بود.
شما راضي هستي؟
يحيي لبخندي زده بود.
چرا راضي نباشم؟ اگر كاري هم از دستم بربيايد انجام مي دهم. سعيد مطمئن بود پدر همين را مي گويد.
صبح به صبح، معصومه صبحانه اي به بچه ها مي داد و شش نفري راه مي افتادند بروند راه پيمايي. كار هر روز صبحشان همين بود؛ صبح از خانه بيرون مي زدند و شب برمي گشتند. يك شب يحيي دير آمد. وقتي آمد معصومه پي گير شد كه چه شده.
يحيي بي تفاوت گفت: «داشتم مي آمدم خانه يك هو چند نفر آمدند جلو و گرفتندم. بعد هم ديدند چيزي با خودم ندارم رهايم كردند».
مثل هر روز رفته اند راه پيمايي و نزديك غروب برگشته اند. معصومه دارد شام را آماده مي كند. سعيد دوباره مثل بچه ها شادي مي كند؛ مثل كودكي هايش.
تو حياط راه م يرود و بلند بلند شعار م يدهد. كار هر روزش است؛ شعارهايي را كه روي كاغذ نوشته، بلند بلند تو حياط مي خواند.
انقلاب پيروز مي شود و خانه ي قنبري ها غرق در شادي مي شود. سعيد انگار از اين رو به اين رو شده است؛ مدام دلش مي خواهد به همه كمك كند. ديگر زياد تو خانه پيدايش نمي كني؛ همه اش دليلي مي تراشد و مي رود بيرون.
يحيي از شهرداري هم حقوق مي گيرد؛ نجار شهرداري است.
امام كه فرمان تشكيل جهاد را داد، يحيي مي رود جهاد؛ سعيد هم همينطور. كارشان اين بود كه مي رفتند در روستاهاي قزوين لوله كشي آب مي كردند، حمام مي ساختند، از اين كارها.
چند وقتي نه جهاد حقوق يحيي را مي داد، نه شهرداري؛ هر كدامشان فكر مي كرد آن يكي دارد حقوقش را مي دهد. يحيي هم به روي خودش نمي آورد. هرچه خرج مي شد از همان مغازه الكتريكي تأمين مي شد. چند وقت بعد مسئولان شهرداري و جهاد جايي هم را مي بينند و اين از آن مي پرسد شما چه قدر به فلاني مي دهيد، آن از اين. آخر سر معلوم مي شود هيچ كدامشان پولي به يحيي نمي داده. عاقبت شهرداري حقوق عقب افتاده ي او را مي دهد.
معصومه قد و بالاي سعيد را كه نگاه كرد، كيف كرد. بچه اش آن قدر بزرگ شده بود كه رفته بود پاسدار شده بود. لباس تنش را كه ديد، دلش گرم شد از اين كه بچه اش راه خودش را پيدا كرده.
سعيد عضو رسمي سپاه شده بود. اسم ضدانقلا ب كه مي آمد، خونش به جوش مي آمد. برايش فرق نمي كرد از بستگان باشد يا نه، دربار هاش گذشت نداشت. رفته بود مهاباد. مي گفت:«كار كه درمهاباد تمام شود، نوبت گروهك هاي ضدانقلابه. نابودشان مي كنيم». تو مهاباد شده بود فرمانده گردان. دموكرات ها براي سرش جايزه گذاشته بودند؛ هشت بار هم ترورش كرده بودند. اما يك بار هم، يك خراش كوچك برنداشته بود. شده بود تير از اين طرف زين موتور برود و از آن طرف در بيايد، ولي او چيزيش نشده بود. خود سعيد نه، دوستش براي معصومه گفته بود: « رفته بوديم مهاباد. داشتيم با اتومبيل، از جايي كه دموكرا تها كمين كرده بودند، رد مي شديم. سعيد ساعتش را درآورد و پرت كرد رو هوا. داد زد: بگير! بيچارهها فكر كرده بودند نارنجك است، از آ نجا كه دراز كشيده بودند، سرشان را آورده بودند بالا. اينطوري كمينشان لو رفت و نتوانستند
غافلگيرمان كنند».
با شروع جنگ، بتول و مرضيه در بسيج قزوين ثبت نام كردند. بتول رفت بيمارستان مهاباد. او جزو اولين كساني بود كه فرستادندش براي كارهاي پشت جبهه.
هر كه به معصومه مي رسيد، ملامتش مي كرد كه «چرا دخترت را فرستاده اي شهر غربت! » .
اما او هيچ نمي گفت. وقتي مي دانست بچه هايش راه درست را رفته اند، براي چه بايد سختگيري مي كرد.
هر بار معصومه به سعيد مي گفت: «وقتش شده كه ازدواج كني! »
سعيد مي گفت: «فعلاً جنگ است، نمي توانم ».
از دايي بزرگش خواست كه راضي اش كند.
سعيد رفته بود جنوب؛ براي آموزش بسيجي ها. وقتي برگشت، دايي اش با اوصحبت كرد و راضي اش كرد.
معصومه بعضي روزها مي رفت زندان؛ براي بازجويي، سركشي. چندتاي ديگر هم بودند كه كمكش مي كردند. يكي شان دختري بود كه بسيار مؤمن بود. معصومه از او خوشش آمده بود براي سعيد. مي دانست كه سعيد هم خوشش مي آيد. به سعيد گفت و قرار شد با دختر حرف بزند.
حرف زده بودند و دوتايي شان هم را پسنديده بودند. قرار عقد گذاشته شد.
حاج آقا باريك بين، امام جمعه ي قزوين، به هم محرمشان كرد. خطبه ي عقد كه خوانده شد، دل معصومه از اين كه پسر بزرگش سر و سامان گرفته، آرام گرفت.
خانواده ي عروس يك ماه وقت خواستند تا جهيزيه را آماده كنند. معصومه به مادر عروسش گفته بود:
همين قدر كه ما و شما وسيله آماده كرده ايم، همين ها را مي دهيم بهشان. سرخانه و زندگي شان كه رفتند، هرچه كم بود تهيه مي كنيم».
او قبول نكرده بود. معصومه هم ديگر چيزي نگفته بود.
سعيد كه ديد تا آن وقت، كاري قزوين ندارد، برگشت جبهه.
معصومه هم مشغول آماده كردن چيزهاي ديگرشان شد؛ حتي خرد و ريزهاي كوپني شان را هم خريد.
نشسته بود تو اتاق و يك تشت سبزي جلويش. تند تند چاقو را روي تخته بالا و پايين مي برد و سبزي ها را خرد مي كرد. يكي از همسايه ها آمد و خبر داد كه فلاني خانه اش را گذاشته براي اجاره. دنبال مستأجر مي گردد».
چاقو را گذاشت رو تخته. همان جا دستانش را از سبزي تكاند و دست نشسته، چادر انداخت سرش و زد بيرون. تند تند رفت تا رسيد دم خانه ي همان كه همسايه گفته بود. قول خانه را گرفت براي سعيد و عروسش و برگشت.
پانزده سال بود كه معصومه باردار نشده بود. سال 1361 بود و زمستان. اول بهمن مهديه به دنيا آمد. بچ هاش هف تروزه بود ومعصومه هنوز تو جا بود. پس تچي آمد و نام هي سعيد را آورد.
معصومه، نامه را كه خواند هري دلش ريخت؛ نامه نبود، انگارسعيد وصيت كرده بود. نوشته بود در سوگ من گريه نكنيد؛ چون من به آرزوي خودم رسيده ام. به همسرم بگوييد روزشهادتم شيريني پخش كند و صبور باشد».
بغضش تركيد. انگار سينه اش را چنگ مي زدند. مادرش كه براي پرستاري او آمده بود، نگران شد. چرا گريه مي كني؟ زائو كه گريه نمي كنه. گريه نكن شيرت خشك مي شه!
معصومه گريه اش را قورت داد و صورتش را پاك كرد.
براي آن مادر شهيد داشتم گريه مي كردم.
مادر گوش تيز مي كند. مادر شهيدي تو راديو دارد صحبت مي كند.
سعيد وقتي از همسرش شنيده بود كه مادرش زايمان كرده، باور نكرده بود.
من كه آمدم، مادرم باردار نبود!
بوده، تو متوجه نشد هاي! شايد آن وقت خودش هم نم يدانسته.
به او گفته بود: «نرو ديدن مادرم، تا من هم بيايم با هم برويم »
هجدهم بهمن است، عمليات والفجر مقدماتي. دل مادر آشوب است. رفتار يحيي و دايي هاي بچه ها طور ديگر شده است. عاقبت يحيي دل به دريا مي زند و به او مي گويد:خانوم! سعيد به آرزويش رسيد».
صداي سعيد در گوش معصومه م يپيچد و ديگر چيزي نم يشنود. من مي دانم! از دعاي توست كه تا حالا شهيد نشده ام. دعايم كن شهيد شوم.
معصومه ايستاده ميان جمعيت؛ صبور و آرام. سعيد را در تابوتي پوشانده با پرچم، روي دست م يآوردند.
به او گفت هاند كه «تو رقابيه، تركش خورده به سرش».چه قدر دوست دارد ببيندش.
صداي شيون جمعيت بالا مي گيرد. چشم برمي گرداند. اتومبيلي دارد جمعيت را مي شكافد و جلو مي آيد. دوستان
سعيد را تو بينشان مي شناسد؛ براي سعيد ماشين گل زده اند. چشمانش تر مي شود از ديدن ماشين عروس.
اتومبيل مي آيد نزديك تر. رويش به خط خوش نوشته شده: «مهمان عروسي ات، مهدي صاحب الزمان ».
صداي زنگ در مي آيد. زنگ زدن هاي محمدحسين را خوب مي شناسد. مي دود طرف در. خودش است؛ برادر كوچكش، آمده مرخصي.
مادرش همه ي خواهرها و برادرهايش را سامان داده و فقط دلواپس اين يكي است هر وقت به او مي گويد ازدواج كن، مي گويد مگر نديدي كار سعيد نصفه كاره موند؟».
مرخصي كه بهشان مي دهند، يك روزه مي آيد و برمي گردد. مي گويد:«من زن و بچه ندارم. مرخصي مال كساني است كه مي خواهند بروند زن و بچه هايشان را ببينند».
مي آيد مادرش را مي بيند و به دانه دانه ي خواهرها سر مي زند. به او گفته بودند بيا برو مكه. گفته بود: «من تو جبهه خدا را مي بينم، براي چه بروم مكه ».
وقت نماز كه مي شد، تو جبهه اذان مي گفت. صبح ديده بودند صداي اذان گفتنش نيامده، رفته بودند ديده بودند خمپاره خورده تو سنگرشان؛ خودش و بي سيم چي اش شهيد شده بودند.
شب عيد بود كه خبر محمدحسين را آوردند. به معصومه كه نه، به يحيي خبر داده بودند. او هم مثل هميشه كه مهديه را با خودش اين ور و آن ور مي برد، با خودش برده بود.
مهديه كه آمد خانه به مادر گفت: «رفتيم يه جايي، همه تو جعبه خوابيده بودند. دايي هم بود».
مادر معصومه طاقت نياورد؛ سه ماه بعد او هم فوت كرد. معصومه روزهايي را به ياد مي آورد كه هفتم يكي از داغ هايي است كه ديده. بيست و هفتم رجب است. همه ي اهالي خانه روزه گرفته اند. يكي از همسايه ها كه براي ديدنشان آمده، مي فهمد همه روزه هستند. مي گويد: اين ها قرص اعصاب خورده اند! انگار نه انگار داغ ديده اند».
معصومه هم مي گويد: «ما بچه هايمان را داده ايم، دين مان را كه نداده ايم».
يكي را نشانده برايش رو كاغذ بنويسد.
بنويس؛ اگر خدا به اندازه ي موهاي سرم به من پسر مي داد، همه را در راه خدا مي دادم، چون سعادتشان را مي خواستم.
معصومه تو جا غلت مي زند. تو ذهنش حرف هاي دوست مجيد را مرور مي كند؛ باورش نمي شود مجيد پانزده ساله اش اين كارها را كرده باشد.
فرمانده ايستاد روبرويمان. گفت: كي مي ره براي ديده باني؟ نود درصدش خطره.
مجيد بلند شد ايستاد. فرمانده گفت: تو نه، تو بنشين. غير از او كس ديگري بلند نشده بود. فرمانده يك بار ديگر
هم گفت. باز همان شد. بار سوم مجيد بلند شد و گفت: هيچ كس نمي ره، من هم نرم؟
يك بار هم بچه ها تو خط گرسنه مانده بودند. جيره ي غذايي شان تمام شده بود. مجيد گفته بود: الان مي روم برايتان از سنگر عراقي ها غذا مي آورم.
نتوانسته بودند جلويش را بگيرند، رفته بود. كمي بعد، آمده بود با يك بغل كنسرو.
مجيد آمده مرخصي. با حسن، دوستش، رفته اند مزار شهدا.
مجيد سنگي را برمي دارد و به حسن مي گويد: اين سنگ را پرت مي كنم. هرجا افتاد، همان جا قبر من است».
حسن جدي اش نمي گيرد.بعد مي بيند كه مجيد جدي ا ست. سنگرا پرت مي كند و كمي آ نطر فتر از قبر سعيد به زمين مي افتد.
جنازه ي مجيد را كه آوردند همان جا دفنش كردند؛ شايد يكي دو قبر اين طرف تر يا آن طرف تر.
پانزدهم فروردين سال 1364 ، اين بار پيكر مجيد را روي دوش آوردند؛ در تابوتي پوشيده با پرچم.
معصومه باز هم صبور بود. به طلاييه فكر م يكرد؛ به طلاييه ي تب دار كه مجيدش روي خاك آن جان داده بود. با خودش م يگفت: «مجيد من فقط سه ماه بود پانزده سالش تمام شده بود »
اين را با غصه نمي گفت، افتخار مي كرد.
معصومه نگاهش به عروسش مي افتد كه گوشه اي نشسته است. صبر مي كند تا دور و برش خلوت شود. مي رود و كنارش مي نشيند.
هفت سال از شهادت سعيد گذشته. وقتش شده كه ازدواج كني. عروسش مبهوت نگاهش مي كند.
ولي من فقط سعيد رو مي خوام، تو بهشت مي خوام پيش سعيد باشم.
معصومه به او لبخند زده بود.
اگر خدا به من آبرويي داد، بهت قول مي دم؛ مي ايستم جلوي در بهشت و به خدا مي گم من عروسي اين ها رو نديدم. اول اين ها را وارد بهشت كن بعد مرا.
معصومه يادش مي آيد چقدر با او حرف زده بود تا توانسته بود راضي اش كند. از اين كه گاهي مي آيد و به او سر مي زند خوشحال است.
شنبه است. خانم هايي كه براي كلاس احكام آمده اند، رفته اند. يكي از مادرهاي شهيد مي آيد و خانه ي معصومه به آ نها احكام درس مي دهد. گاهي هم دعايي از مفاتيح مي خوانند؛ عاشورا، توسل.
مهديه استكان هاي چاي را كه تو سبد خشك شده، سر جايش مي گذارد و خداحافظي مي كند و مي رود.
معصومه مي رود تو اتاق و مي نشيند پشت چرخ خياطي.
پارچه را مي گذارد زير سوزن و زانويش را مي گذارد روي پدال. فشاري با زانو به پدال مي دهد و سوزن تند تند روي پارچه مي دود. ذهنش هزار جا مي رود و مي آيد. تو ذهنش مرورمي كند چه چيزهايي براي جهيزيه عروسي كه همسايه معرفي كرده مانده. با خودش پول هايي كه امروز تو مجلس جمع شده است را جمع مي زند. از اين كه پول اندازه است، لبخندي از سر رضايت روي لبانش نقش مي بندد.
پايش را از روي پدال برمي دارد و لباس تمام شده را از زير چرخ خياطي بيرون مي كشد. اضافه نخ هايش را با قيچي مي گيرد و مي اندازدش روي ميز اتو.
تكيه مي دهد به پشتي. ياد دختري مي افتد كه چند شب پيش براي مصاحبه با او، از تهران آمده بود. با خودش مي گويد: كاش اين بار ديگر مصاحبه را، كتابي، چيزي كنند ».
يك بار ديگر، كس ديگري آمده بود و هيچ. يادش كه م يافتد، دلش مي گيرد. مي آيد تو هال و مقابل قاب عكسي كه به ديوار است مي ايستد. عكس شهداي خانواده است. عكس يحيي هم هست. دو سال است كه او هم فوت كرده؛ به خاطر ناراحتي قلبي اش.
چشمش از روي هر عكس كه رد مي شود كمي مكث مي كند؛ شوهر خواهرش، برادرش، پسر خواهر شوهرش، شوهر خواهرشوهرش و تنها پسرانش.
صداي آيفون او را از حال و هواي خودش بيرون مي آورد. يكي از همسايه هاست. بالا نمي آيد. معصومه چند تا از پله ها را پايين مي آيد تا او را ببيند. همسايه حرف هايش را مي زند و مي رود. همان طور كه از پله ها بالا مي آيد دوباره ذهنش هزار جا مي رود و مي آيد. با خودش مي گويد: «كاش آن دفعه كه رفته بوديم تهران،
زودتر رفته بوديم و پشت در نمي مانديم. كاش مي شد بروم و ببينمش. يعني سلامم را مي رساند؟».
به بالاي پله ها كه مي رسد ياد همان شبي مي افتد كه براي مصاحبه آمده بودند. هما نجا تو پله ها، وقت خداحافظي به آن دختر گفته بود: «به رهبر بگو مادر دو شهيد به او سلام رساند ».

گزارش خطا

ارسال نظر
طراحی و تولید: ایران سامانه