روایت زنی که خاطرات شهیدش را زنده نگه داشت

به گزارش نوید شاهد زنجان، گاهی روایت یک شهید را باید از زبان کسی شنید که سال‌ها در کنار او زندگی کرده، شادی‌هایش را دیده، دغدغه‌هایش را شناخته و پس از رفتنش، بار سنگین دلتنگی و مسئولیت زندگی را به دوش کشیده است. روایت فخرالسادات موسوی، همسر شهید «احمد یوسفی»، از همین جنس است؛ روایتی صمیمی و متفاوت از زندگی مشترک با مردی که عشق به خانواده و مسئولیت در قبال میهن را در کنار یکدیگر معنا کرده بود.
او در کتاب «پاییز آمد» بخشی از خاطرات زندگی مشترک خود با شهید یوسفی را بازگو کرده است؛ خاطراتی که از نخستین آشنایی و فعالیت‌های مشترک در فضای انقلابی و نظامی آغاز می‌شود و تا روز‌های پایانی زندگی شهید و سال‌های پس از شهادت ادامه پیدا می‌کند. آنچه این روایت را خواندنی می‌کند، تنها مرور خاطرات یک زندگی نیست؛ بلکه بازتاب نگاه زنی است که از نزدیک با روحیه، تصمیم‌ها، دغدغه‌ها و انتخاب‌های همسرش آشنا بوده است.

آشنایی در مسیر فعالیت‌های انقلابی

فخرالسادات موسوی درباره نخستین آشنایی خود با شهید احمد یوسفی می‌گوید: از همان دوران جوانی علاقه زیادی به حضور در اجتماع و فعالیت‌های اجتماعی داشتم. در جریان انقلاب حضور فعالی داشتم و پس از آغاز جنگ نیز وارد فعالیت‌های بسیج و نظامی شدم؛ فعالیت‌هایی که در آن زمان در میان دختران هم‌نسل من چندان رایج نبود.
وی ادامه می‌دهد: احمد مدرس و فرمانده رزمی یگان ما بود و برای آموزش و سرکشی به بسیج مراجعه می‌کرد. نخستین بار در همین فضا با او آشنا شدم. من مربی سلاح‌شناسی، تخریب و تاکتیک بودم و احمد نیز در زمینه آموزش‌های نظامی فعالیت می‌کرد. در آن مقطع، ارتباط ما بیشتر در قالب همکاری آموزشی و رابطه استاد و شاگردی شکل گرفت و همین فعالیت‌های مشترک زمینه آشنایی بیشترمان را فراهم کرد.

ازدواجی با آگاهی از احتمال شهادت

همسر شهید یوسفی درباره چگونگی شکل‌گیری زندگی مشترکشان می‌گوید: احمد برای ازدواج، یکی از دوستانش را واسطه کرد تا با من صحبت کند. آن زمان هنوز در دوران دبیرستان بودم و پیشنهاد ازدواج برایم غیرمنتظره بود. ابتدا تصور کردم با توجه به ظاهر و شرایط او، شاید متأهل باشد؛ اما بعد از آشنایی بیشتر، موضوع ازدواج جدی شد.
موسوی با اشاره به شرایط خاص زندگی نظامی و حضور همسرش در جبهه می‌گوید: احمد از همان ابتدا با من درباره شرایط زندگی‌اش صحبت کرده بود. حتی به من گفته بود که ممکن است در این مسیر شهید شود و اگر با او ازدواج کنم، زندگی سختی پیش رو خواهم داشت. بنابراین، انتخاب من بدون آگاهی از شرایط و دشواری‌های احتمالی نبود.
وی تأکید می‌کند: خواستگاران دیگری هم داشتم و می‌توانستم زندگی معمولی‌تری را انتخاب کنم، اما برای من کیفیت زندگی از طول آن اهمیت بیشتری داشت. به دنبال زندگی‌ای بودم که در آن عشق، باور و ارزش‌های معنوی جایگاه مهمی داشته باشند. با همین نگاه احمد را انتخاب کردم.

همراهی در مسئولیت‌های نظامی و اجتماعی

موسوی از روحیه همراهی و اعتماد همسرش به توانمندی‌های خود نیز خاطراتی دارد. او می‌گوید: احمد هیچ‌وقت نگاه محدودکننده‌ای به فعالیت اجتماعی زنان نداشت. به توانایی‌های من اعتماد می‌کرد و با حضورم در عرصه‌های آموزشی و فعالیت‌های بسیج موافق بود.
وی یکی از خاطرات آن دوران را چنین روایت می‌کند: در زمان فعالیت‌های منافقین، احمد برای تردد‌ها یک قبضه کلت کمری در اختیارم گذاشته بود. گاهی خانواده‌هایی از سوی منافقین تهدید می‌شدند و من شب‌ها برای مراقبت از آنها در منزلشان می‌ماندم. برای بعضی از آن خانواده‌ها عجیب بود که یک زن با اسلحه برای محافظت از آنها حضور پیدا کند، اما من به شرایط مسلط بودم و مسئولیتی را که بر عهده داشتم جدی می‌گرفتم.
او همچنین از توجه همسرش به شرایط و سلامت خانواده خاطره‌ای نقل می‌کند: زمانی که فرزندم علی را باردار بودم، برای آموزش نظامی و حضور در میدان تیر از من دعوت شد. چون آن روز مربی زن دیگری حضور نداشت، مسئولیت آموزش را پذیرفتم. وقتی احمد از مأموریت برگشت و متوجه شد در دوران بارداری در میدان تیر حاضر شده‌ام، بسیار ناراحت شد. او به من گفت که هیچ‌وقت مانع فعالیت‌هایم نشده، اما حضورم در آن شرایط را به دلیل احتمال آسیب به فرزندمان درست نمی‌داند. همین موضوع باعث شد میان ما بحثی شکل بگیرد؛ خاطره‌ای که نشان می‌دهد در کنار مسئولیت‌های سنگین نظامی، سلامت خانواده نیز برایش اهمیت داشت.

مردی که در زندگی روزمره نیز مثل دیگران بود

همسر شهید یوسفی معتقد است برای شناخت درست شهدا نباید آنها را تنها در قالب شخصیت‌هایی دور از زندگی عادی معرفی کرد. او در این باره می‌گوید: گاهی وقتی از شهدا صحبت می‌شود، تصویری از انسان‌هایی کاملاً متفاوت با مردم عادی ارائه می‌دهیم؛ انگار آنها هیچ خواسته، آرزو، دغدغه و زندگی روزمره‌ای نداشته‌اند. در حالی که شهدا نیز مانند دیگران زندگی می‌کردند، برای آینده برنامه داشتند، به خانواده و اطرافیانشان علاقه‌مند بودند و در زندگی با مسائل و دشواری‌های معمول روبه‌رو می‌شدند.
موسوی ادامه می‌دهد: آنچه شهدا را متمایز می‌کند، انتخاب و اولویت‌بندی آنها در لحظات حساس است. زمانی که پای دفاع از کشور و اعتقادات به میان آمد، از زندگی عادی خود گذشتند و مسئولیتی بزرگ‌تر را بر عهده گرفتند. نباید تصور کنیم برای معرفی شهدا حتماً باید آنها را انسان‌هایی دست‌نیافتنی نشان دهیم؛ اتفاقاً شناخت زندگی واقعی و رفتار‌های روزمره آنها می‌تواند الگوپذیری نسل جوان را بیشتر کند.

آخرین دیدار؛ سفری که بازگشتی نداشت

یکی از تلخ‌ترین بخش‌های خاطرات فخرالسادات موسوی به آخرین دیدار با همسرش بازمی‌گردد؛ دیداری که در ظاهر قرار بود مقدمه‌ای برای ادامه زندگی در کنار یکدیگر باشد، اما سرانجام به آخرین وداع تبدیل شد.
وی در این باره می‌گوید: احمد در دوران جنگ مسئولیت‌های مختلفی در بسیج و سپاه بر عهده داشت و در مقطع پیش از شهادت نیز مسئولیت مهندسی سپاه را دنبال می‌کرد. قرار بود همراه دو فرزندمان به اهواز برویم تا او بتواند در منطقه عملیاتی حضور داشته باشد. من هم به دلیل داشتن دو فرزند نمی‌توانستم در زنجان تنها بمانم. احمد برای اسکان ما در اهواز خانه سازمانی تهیه کرده بود.
همسر شهید ادامه می‌دهد: او به من گفت مأموریتی در بانه دارد که باید ابتدا آن را انجام دهد و پس از آن، ما به اهواز برویم و او نیز به خط مقدم بازگردد. اما آن مأموریت پایانی، دیگر فرصتی برای بازگشت باقی نگذاشت.
شهید احمد یوسفی در مهرماه سال ۱۳۶۵، هنگام رسیدگی به مشکلات مهندسی سنگر‌ها در منطقه غرب کشور، در ارتفاعات لری عراق، روبه‌روی بانه، بر اثر اصابت خمپاره به شهادت رسید.

دلتنگی‌هایی که با گذشت زمان پایان نیافت

موسوی درباره سال‌های پس از شهادت همسرش و احساس دلتنگی‌ای که همچنان با او همراه است، می‌گوید: من هیچ‌وقت از همسرم متنفر نشدم. البته گاهی دلتنگی و سختی‌های زندگی پس از شهادت بسیار سنگین می‌شد. مسئولیت دو فرزند و ادامه زندگی بدون حضور همسر، شرایط دشواری را برایم رقم زد، اما باور‌ها و انتخابی که از ابتدا داشتم، در تحمل این مسیر به من کمک کرد.
وی با اشاره به خوابی که از همسرش دیده است، می‌گوید: یک‌بار احمد را در خواب دیدم و با گلایه از او پرسیدم که چرا ما را در چنین شرایطی تنها گذاشته است و آیا به این فکر کرده بود که پس از رفتنش چه بر سر من و فرزندانمان می‌آید؟ او در پاسخ گفت که نرفته و همچنان حضور دارد، اما ما او را نمی‌بینیم. این خواب برای من بسیار تأثیرگذار بود و احساس کردم پیوند عاطفی من با احمد، با شهادتش پایان نیافته است.

روایت زندگی‌هایی که نباید فراموش شوند

همسر شهید احمد یوسفی در پایان خاطراتش بر ضرورت شنیده‌شدن روایت همسران شهدا تأکید دارد. به اعتقاد او، زندگی همسران شهدا تنها به مراسم یادبود و سالگرد شهادت محدود نمی‌شود؛ چراکه این زنان سال‌ها با خاطرات، دلتنگی‌ها، مسئولیت‌های خانوادگی و آرمان‌هایی زندگی می‌کنند که روزگاری در کنار همسرانشان تجربه کرده‌اند.
روایت فخرالسادات موسوی، تصویری از زندگی زنی است که آگاهانه مسیر دشواری را انتخاب کرد و با وجود سال‌ها دوری، همچنان خاطرات همسرش را بخشی زنده از زندگی خود می‌داند. او با بازگویی این خاطرات، فرصتی فراهم کرده است تا مخاطبان، شهید احمد یوسفی را نه‌فقط در جایگاه یک فرمانده و رزمنده، بلکه در قامت همسری، پدری و انسانی با آرزوها، احساسات و مسئولیت‌های خانوادگی بشناسند.

انتهای پیام/